Muzeum Sił Powietrznych w Dęblinie

promocja książki ŻOŁNIERZE PODZIEMIA. Epopeja dęblińska

Data rozpoczęcia: 12 listopada 2022 12:00 | Data zakończenia: 12 listopada 2022 15:00

Towarzystwo Przyjaciół Dęblina oraz Muzeum Sił Powietrznych w Dęblinie zapraszają na spotkanie autorskie i promocję książki Tadeusza Opieki pt „Żołnierze podziemia. Epopeja dęblińska„, w sobotę 12 listopada 2022 r o godzinie 12.00

 

miejsce: Muzeum Sił Powietrznych w Dęblinie, ul. Lotników Polskich 1

wydarzenie zorganizowane z okazji 80. rocznicy utworzenia Armii Krajowej przy wsparciu Burmistrza Miasta Dęblin

 

w programie spotkania:

Powitanie

Laudacja –  Janusz Zajdzik

Słowo od autora – Tadeusz Opieka

Minirecital prof. dr. hab. Stanisława Górki

Wiązanka piosenek partyzanckich w wykonaniu Chóru Dziecięcego „Żołnierze Września 1939 Garnizonu Dęblin”

 

Tadeusz Opieka ur. w 1948 r. w Irenie, miłośnik i popularyzator historii Dęblina i Ziemi Ryckiej. Autor wielu publikacji m.in. „Twierdza śmierci Stalag 307 : Iwangorod – Irena – Dęblin : 1939-1944″, „Groby masowe, cmentarze i miejsca pochówków”, „Konspiracja i ruch oporu na lotnisku w Dęblinie 1939-1944″. Od blisko 20 lat Członek Towarzystwa Przyjaciół Dęblina. Dzięki jego staraniom odrestaurowano pomnik tzw. „iglicę” upamiętniający Ofiary Stalagu 307. Pomysłodawca i fundator obelisku upamiętniającego zagładę Żydów Dęblińskich, który odsłonięto, 6 maja 2015 r. przy cmentarzu wojennym Balonna. Z jego inicjatywy 15 października 2015 r., na budynku miejskiej biblioteki przy ulicy Okólnej w Dęblinie odsłonięto tablicę upamiętniającą getto, a w październiku 2017 roku odtworzono dwa krzyże prawosławne i obelisku na grobach masowych jeńców sowieckich w pobliżu cmentarza wojennego Balonna w Dęblinie. Prowadzi ożywioną działalność publicystyczną popularyzującą, historię Dęblina w okresie II wojny światowej. W ponad 60 artykułach zamieszczonych w lokalnym tygodniku „Twój Głos”, zaprezentował sylwetki i akcje bojowe kilkudziesięciu bohaterskich żołnierzy ZWZ/AK dęblińskiego podziemia niepodległościowego.

 

 

Dęblińska konspiracja, związek Walki Zbrojnej, a następnie Armia Krajowa, była bardzo aktywną i najliczniejszą w Obwodzie Puławskim, razem z okolicznymi placówkami liczyła ponad 600 członków.  Niestety w lokalnych publikacjach słyszy się jedynie o żołnierzach „Dulika” utożsamianego ze środowiskiem ryckim. Praca nad publikacją trwała przez dziewięć lat od 2001 do 2010 roku, kiedy to autor  opracowywał materiały archiwalne zgromadzone w Instytucie Pamięci Narodowej dotyczące wydarzeń i losów żołnierzy AK z terenu Dęblina i okolic. Praca obejmowała kopiowanie tysięcy stron akt ze śledztw i opracowań sporządzanych przez UB-eków z Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Garwolinie. Udało się skompletować ponad 100 teczek personalnych aresztowanych i więzionych żołnierzy AK.

Książka należy do literatury faktu, okraszana jest ogromną ilością 559-ciu dokumentalnych zdjęć. Nazwiska, daty i przebieg wydarzeń są prawdziwe – oparte o dokumenty z archiwów IPN. Publikacja ukazała się w oparciu o wymuszone zeznania maltretowanych przez UB-eków więzionych żołnierzy AK oraz na podstawie sporządzanych przez Resort list i zestawień członków niepodległościowego podziemia. Ta żmudna praca polegała na ustaleniu nazwisk 544 członków AK – mieszkańców Ireny i okolicznych placówek takich jak Masów, Rycice, Bobrowniki, Mierzwiączka, Michalinów, Młynki i Zdżary. Książka składa się z dwóch tomów liczących po 400 stron. Tom I zawiera 12 rozdziałów. Zaczyna się krótką historią Dęblina zawartą na starych fotografiach:  historia pałacu magnackiego Mniszchów;  budowa twierdzy;  tragikomiczny opis uroczystości przeniesienie zwłok Feldmarszałka Jana Paskiewicza do Homla;  rok 1889r. wizytą całej rodziny cara Aleksandra III w Twierdzy Dęblin;  rok 1914 wizytacja wojskowa cara Mikołaja III;  sierpień 1920r. pobyt Marszałka Józefa Piłsudskiego w Irenie, przed słynnym manewrem z nad Wieprza oskrzydlającym wojska sowieckie;  wizyta Prezydenta RP Mościckiego w Dęblinie;  udział Marszałka Rydza-Śmigłego w uroczystej promocji Szkoły Orląt.

Następnie autor przenosi czytelnika okres dwudziestolecia międzywojennego gdzie zamieszcza opis życia w osadzie gminnej Irena, Bestialski najazd Niemców na Polskę, wkroczenie wojsk hitlerowskich do Dęblina. I tu się zaczyna opis okupacji w Dęblinie – życie okupacyjne w pigułce. W tym zagłada Żydów Ireńskich. Opis bestialstwa hitlerowców i zabójstwo 80 tys. jeńców sowieckich w obozie zagłady w Twierdzy Śmierci.  Powstawanie struktur konspiracyjnych Związku Walki Zbrojnej przekształconego w 1942r. w Armię Krajową. Dębliniacy walczący w oddziałach partyzanckich „Orlika”, „Hektora”, „Zagona” i „Argila”. Opisy akcji sabotażowych i największych akcji bojowych „Zagona”, jakie dominujący udział mieli Dębliniacy. Wreszcie ostatnie dni okupacji i wyzwolenie Dęblina.  Tom III, to Dębliński PANTEON AK, prezentowane są 53 obszerne biografie najdzielniejszych żołnierzy oddziałów partyzanckich i najwybitniejszych dowódców i organizatorów podziemia niepodległościowego. W drugiej części przedstawione są alfabetycznie od A do Z – 544 sylwetki członków ZWZ, AK  i WiN mieszkańców Dęblina działających w konspiracji w latach 1939-1946.