Muzeum Sił Powietrznych w Dęblinie

PZL I-22 M-91 Iryda, nr. boczny 104

Informacje:

Sygn. MSP/S/9

Eksponat przekazany przez 41. Bazę Lotnictwa Szkolnego w Dęblinie.

Producent: Polska (PZL Mielec)

Lata produkcji:1985-1999

Lata eksploatacji w Polsce: 1992-1996

Załoga:                 2 (instruktor + uczeń)

Dane techniczne:

Napęd:             2 x silnik odrzutowy  Kaszub-3 W 22 (K-5), K-15

Ciąg silnika:    2 x 10,8 kN, 15,0 kN

Wymiary:

Rozpiętość                      9,60 m

Długość                         13,22 m

Wysokość                        4,30 m

Powierzchnia nośna      19,92 m2

Masa:

Własna                          4600 kg

Startowa                        6900 kg

Osiągi:

Prędkość maks.                         940 km/h (na pułapie 5000 m)

Prędkość przelotowa                 500 km/h

Prędkość minimalna                  246 km/h

Prędkość wznoszenia                40,6 m/s

Pułap                                          13700 m

Zasięg                                        1820 km

Opis:

polski dwumiejscowy, dwusilnikowy, samolot odrzutowy, górnopłat szkolno-bojowy. Prezentowany obiekt był jednym z dwóch pierwszych egzemplarzy przekazanych 24.10.1992 do eksploatacji w Wyższej Oficerskie Szkole Lotniczej w Dęblinie. Oblatany w czerwcu 1992 r. W trakcie prac rozwojowych służył, jako czwarty prototyp poddawany modernizacjom i dodatkowym próbom statycznym.

Prace nad nowym samolotem szkolno-bojowym rozpoczęły się w 1976 roku. Oblot prototypu został wykonany 3 marca 1985 roku przez głównego pilota doświadczalnego mieleckich zakładów inż. Ludwika Natkańca. Samolot był rozwijany jednak 30 stycznia 1987 roku podczas prób flatterowych miała miejsce katastrofa po której wprowadzono szereg zmian konstrukcyjnych. Szósty prototyp samolotu stał się wzorcem dla wersji seryjnych. W latach 1992-1996 do służby trafiło 8 Iryd. Służyły w 58. Lotniczym Pułku Szkolnym w Dęblinie. W styczniu 1996 roku miała miejsce druga katastrofa samolotu. W 1997 roku ostatecznie zakończył się program I-22. W trakcie realizacji programu powstał szereg wersji Irydy, z różnymi silnikami, wersjami wyposażenia oraz różnicami w konstrukcji płatowca.  Projekt I-22 Iryda był największym po II Wojnie Światowej programem budowy polskiego samolotu odrzutowego, który ostatecznie jednak nie został sfinalizowany. Samolotem oprócz Sił Powietrznych RP były zainteresowane także Indyjskie Siły Powietrzne, które zakupione wcześniej w Polsce Iskry chciały wymienić właśnie na samoloty I-22. Indie jeszcze w 2002 roku były zainteresowane pozyskaniem technologii produkcji Irydy.

Uzbrojenie:

Jedno dwulufowe działko GSz-23Ł kal. 23 mm (200 szt. amunicji), 4 belki podskrzydłowe umożliwiające podwieszanie bomb o wagomiarze 50-100kg, wyrzutni rakiet niekierowanych (UB – 32, UB – 16, Mars-2, Mars-4) oraz rakiet kierowanych klasy powietrze – powietrze R – 35 i R – 60M