30. rocznica śmierci gen. bryg. pil. Witolda Urbanowicza

Gen. bryg. pil. Witold Urbanowicz (1908- 1996)

Witold Urbanowicz urodził się 30 marca 1908 r. w Olszance koło Augustowa. W 1930 r. wstąpił do Szkoły Podchorążych Lotnictwa w Dęblinie, którą ukończył jako obserwator 11 sierpnia 1932 r., w wieku dwudziestu czterech lat (VI promocja). Jako podporucznik obserwator został skierowany do służby w nocnym dywizjonie bombowym 1. Pułku Lotniczego w Warszawie. W 1933 r. ukończył kurs pilotażu, a następnie Kurs Wyższego Pilotażu w Grudziądzu, po czym został przeniesiony do Lotnictwa Myśliwskiego. Już jako pilot myśliwski, Urbanowicz latał w Eskadrach: 113, a następnie 111 „Kościuszkowskiej”.

Przeniesiony do szkolnictwa lotniczego na stanowisko instruktora grupy myśliwskiej Szkoły Podchorążych Lotnictw oraz dowódcy plutonu szkolnego, otrzymał przydomek – „Kobra”. Wielu znanych pilotów z okresu II wojny światowej zdobyło pierwsze szlify pod jego okiem. W końcu stycznia 1940 r. Urbanowicz podczas pobytu we Francji znalazł się w grupie pilotów, która przyjęła zaproszenie wstąpienia do brytyjskich dywizjonów RAF i przeniósł się do Wielkiej Brytanii.

Jako pilot 145. Dywizjonu Myśliwskiego RAF, Urbanowicz rozpoczął 4 sierpnia 1940 r loty operacyjne w Bitwie o Anglię. Dnia 7 września będąc wciąż w randze porucznika, mimo oporów części dowództwa Polskich Sił Powietrznych, został mianowany dowódcą Dywizjonu 303.

Przez pewien czas pracował w dowództwie 11. Grupy Myśliwskiej, a od 15 kwietnia do 1 czerwca 1941 r. dowodził 1. Polskim Skrzydłem Myśliwskim (Dywizjony: 303, 306 i 308). Nie był jednak popularny wśród polskich władz lotniczych i w czerwcu 1941 r. został odsunięty od latania i wysłany do USA z serią odczytów dla Polonii amerykańskiej w celu naboru ochotników do wojska.

Następnie służył w szkolnictwie lotniczym w Wielkiej Brytanii, po czym został oddelegowany do Waszyngtonu na stanowisko zastępcy attaché lotniczej przy polskiej ambasadzie.

We wrześniu 1943 r. Urbanowicz ochoczo wstąpił (jako gość) do amerykańskiej 14. Floty Lotniczej walczącej na froncie chińskim. Po krótkotrwałym pobycie w dywizjonie 16 i 74, 23 października 1943 r. został przydzielony do słynnego dywizjonu 75 (75th Fighter Squadron) 14. Grupy Lotniczej, znanego jako „Latające Tygrysy”. Jako pilot tej jednostki, latając na samolocie P-40N Kittyhawk zasłużył się w Bitwie pod Changteh, eskortując bombowce i samoloty transportowe.

W grudniu 1943r. Urbanowicz powrócił do Wielkiej Brytanii – by po krótkim okresie pracy sztabowej – zostać ponownie air attaché w Waszyngtonie. Gdy w lipcu 1946 roku rząd Stanów Zjednoczonych cofnął uznanie Rządowi Polskiemu na Uchodźctwie, płk Urbanowicz przyleciał do okupowanych Niemiec, a stamtąd do Polski, gdzie wkrótce został aresztowany przez komunistyczną Służbę Bezpieczeństwa. Zwolniony, natychmiast uciekł na Zachód. Osiadł wraz z rodziną w Nowym Jorku, gdzie w następnych latach pracował w American Airlines, Eastern Airlines i Republic Aviation jako production control executive. W roku 1973 przeszedł na emeryturę. Do 1994 r. był konsultantem w amerykańskim przemyśle lotniczym. W 1995 r. został awansowany przez prezydenta Lecha Wałęsę na generała brygady lotnictwa polskiego.

Został odznaczony m.in.:

Krzyżem Orderu Virtuti Militari, brytyjskim Distinguished Flying Cross i wieloma innymi polskimi, brytyjskimi, amerykańskimi i chińskimi (kuomin – tangowskimi) orderami wojskowymi.

Opublikował kilka książek, poświęconych wspomnieniom z wojny: Początek jutra, Świt zwycięstwa, Ogień nad Chinami.

Zmarł 17 sierpnia 1996 r. w szpitalu amerykańskich weteranów na Manhattanie.

W roku 2006 uhonorowany został tablicą w Alei Gwiazd Lotnictwa Polskiego w Dęblinie.